مقاله ها

سعید کریمی

آب حیات عشق را، دررگ ما روانه کن
آینه ی صبوح را، ترجمه شبانه کن (مولانا)


گستره ی ترانه ی امروز میراث پیشینیانی است که هریک به فراخور زیستن و دغدغه های اندیشه ی خود به باروری آن کمک رسانده اند و اکنون به عنوان گونه ای ادبی و پویا مورد پسند مردم و اندیشمندان این مرز و بوم قرار گرفته است.

" ایرج جنتی عطایی" از کسانی است که در این فرایند یکصد و پنجاه ساله از تعریف ترانه به عنوان گونه ای سخیف و بی ارزش در اواسط دوره ی قاجاریه تا امروز که "ترانه " دارای هویتی ادبی و فرهنگی می باشد، حضوری موثر و انکار ناپذیر در این میان داشته است. این صفحه مجالی ست که در آن طی سلسله نوشتارهایی به بررسی این حضور همراه با خاستگاه و تاثیرات تاریخی- فرهنگی و همچنین تاثیر متقابل این ترانه ها در آثار دیگر ترانه سرایان امروز خواهدپرداخت.

شایان یادآوری است از آنجا که هیچ هنرمندی را در خلا زمان و مکان نمی توان متصور شد، بررسی ٍ آثار ایرج جنتی عطایی را همچون هر هنرمند دیگری باید همراه با جریانی که بدان وابسته است، در نظر گرفت و این بررسی ها به نوعی تحلیل جریان ترانه ی بیدار است. جریانی که جامه ی رخوت و رکود را از قامت ترانه بر گرفت و شولای بیداری به او بخشید.

خموشید خموشید، خموشی دم مرگ است
همه زندگی آن است که خاموش نمیرید (مولانا)